

Varis, toplumda sık görülen damar problemlerinden biri olarak hem estetik kaygılara hem de bazı sağlık sorunlarına yol açabilir. Günümüzde birçok hastada varis tedavisi, açık cerrahi yerine kateter veya iğne ile yapılan kapalı yöntemlerle uygulanabilmektedir. Bu yöntemler genellikle lokal anestezi altında, kesi ve dikiş gerektirmeden yapılır ve işlem süresi tedavi edilecek damara göre değişir. Ameliyatsız varis tedavisi sonrasında çoğu hasta kısa sürede günlük yaşamına dönebilmektedir.
Varis, basitçe ifade etmek gerekirse, damar içindeki kapakçıkların işlevini yitirmesi sonucu kanın kalbe geri pompalanmak yerine bacaklarda birikmesidir. Bu birikme zamanla damarların genişlemesine, kıvrımlı bir hal almasına ve dışarıdan belirginleşmesine neden olur. Ameliyatsız varis tedavisi, bu bozulan damarları kesip çıkarmak yerine, onları vücut içinde “kapatma” prensibine dayanır.
Tedavi süreci, renkli Doppler ultrason ile damar haritasının çıkarılmasıyla başlar. Sorunlu damarlar belirlendikten sonra, cilde kesi yapılmadan, iğne ucu genişliğindeki girişlerden müdahale edilir. Lazer, radyofrekans veya tıbbi yapıştırıcılar kullanılarak genişlemiş damar içeriden kapatılır. Kapatılan damar zamanla vücut tarafından emilir ve kan akışı sağlıklı komşu damarlara yönlendirilir.
Günümüzde varis tedavisi kişiye özel bir yaklaşımla planlanmaktadır. Her damarın çapı, derinliği ve kapakçık yetmezliğinin derecesi farklıdır. Ameliyatsız varis tedavisi uygulamalarında sık başvurulan yöntemler şunlardır:
Bu yöntem, damar içine fiber optik bir kateterle girilerek lazer enerjisinin uygulanmasıdır. Isı enerjisi sayesinde damar duvarı büzülür ve damar kapanır. Farklı dalga boylarındaki lazerler, enerjiyi hedef damara yönlendirerek çevre dokunun etkilenmesini azaltmayı amaçlar.
Lazer yöntemine benzer şekilde ısı enerjisi kullanılır ancak burada kaynak radyofrekans dalgalarıdır. Damar duvarına kontrollü ve homojen bir ısı uygulanarak damar kapatılır. İşlem sonrası ağrı ve morluğun genellikle sınırlı olduğu bildirilmektedir.
Halk arasında “damar yapıştırma” olarak bilinen bu teknikte ısı kullanılmaz. Damar içine verilen tıbbi bir yapıştırıcı ile damar kapatılır. Isı kullanılmadığı için damar çevresine tümesan anestezi genellikle gerekmez; yalnızca giriş noktasına lokal anestezi yapılır.
Daha çok orta ve küçük ölçekli varisler ile kılcal damar tedavisinde tercih edilir. Özel bir ilacın hava ile karıştırılarak köpük formuna getirilmesi ve damara enjekte edilmesidir. Köpük, damar duvarını etkileyerek kapanmasını sağlar.
Klasik cerrahi yöntemlerle karşılaştırıldığında, kapalı tekniklerin bazı özellikleri şu şekilde özetlenebilir:
Genel Anestezi Gerektirmez: İşlemler çoğunlukla lokal anestezi altında, hasta uyanıkken gerçekleştirilir.
Kesi ve Dikiş Gerektirmez: İğne deliği kadar küçük bir noktadan girildiği için dikiş atılmaz; kesi gerektirmediği için iz riski düşüktür.
Ayakta Tedavi: İşlemden sonra hasta genellikle yürüyerek evine gidebilir.
Ultrason Eşliği: İşlemler ultrason rehberliğinde yapılır; uzun dönemde tedavi edilen damarın kapalı kalma oranlarının yüksek olduğu bildirilmektedir.
Hastane Yatışı Genellikle Gerekmez: Bu durum hastane kaynaklı enfeksiyon riskini azaltır.
Bacaklarda örümcek ağı şeklinde görülen kırmızı ve mor renkli kılcal damarlar, yalnızca estetik bir sorun gibi görünse de bazı durumlarda daha derindeki bir yetmezliğin habercisi olabilir. Bu ince damarların tedavisinde skleroterapi ve cilt üzerinden uygulanan transdermal lazer kullanılabilir. Genellikle birkaç seans gerekir ve sonuçlar kişiden kişiye değişir.
Kapalı yöntemlerde iyileşme dönemi genellikle kısadır. İşlemden sonraki ilk günlerde hekimin önerdiği süre boyunca varis çorabı giyilmesi, damarın sağlıklı şekilde kapanmasını destekler. Ağır sporlardan bir hafta kadar kaçınmak önerilir; günlük yürüyüşler ise kan dolaşımını desteklediği için özellikle tavsiye edilir. Araç kullanımı ve işe dönüş zamanı, uygulanan yönteme ve kişiye göre hekim tarafından belirlenir.
Geçmişte varis tedavilerinin yalnızca kış aylarında yapılması gerektiğine dair bir algı vardı. Kapalı yöntemler yılın her mevsiminde uygulanabilir. Yaz aylarında çorap kullanımı daha zahmetli olabilir ve işlem sonrası birkaç hafta yoğun güneşten korunmak cilt açısından faydalıdır; zamanlama hekimle birlikte planlanabilir.
Tedavi planı, muayene ve renkli Doppler incelemesi sonrasında kişiye özel belirlenir. Kullanılacak yöntem (lazer, radyofrekans, yapıştırıcı, köpük), varisin yaygınlığı, tedavi edilecek damar sayısı ve gereken seans sayısı her hastada farklıdır. Varis, tedavi edilmediğinde bazı hastalarda ilerleyebilen bir sağlık problemi olduğundan, şikâyetleri olan kişilerin hekim değerlendirmesinden geçmesi önerilir.
Halk arasında “iç varis” olarak bilinen ve dışarıdan her zaman görünmeyen toplardamar yetmezliği, bacaklarda ağırlaşma, şişlik ve gece krampları ile kendini belli edebilir. Ultrason eşliğinde yapılan müdahalelerle, yalnızca yüzeyel damarlar değil, daha derinde yer alan ve kaçağa neden olan safen ven gibi ana yüzeyel toplardamarlar da kapatılabilmektedir. Kaçağın kaynağının tedavi edilmesi, nüks riskinin azaltılmasına yardımcı olur.
Hamilelik dönemi, hormonal değişimler ve artan kan hacmi nedeniyle varis oluşumu için riskli dönemlerden biridir. Pek çok kadın, doğum sonrası bacaklarında kalan belirgin damarlardan şikâyetçidir. Gebelikte ortaya çıkan varislerin bir kısmı doğumdan sonra gerilediği için tedavi genellikle doğumdan belirli bir süre sonra planlanır. Emzirme döneminde uygulanacak yöntem ve kullanılacak ilaçlar hekimle birlikte değerlendirilmelidir.
Tedavi sonrasında yeni varislerin oluşma riskini azaltmak için bazı yaşam tarzı değişiklikleri önemlidir. Ameliyatsız varis tedavisi sonrasında şu alışkanlıkları kazanmak, bacak sağlığınızı korumaya yardımcı olur:
Hareket Edin: Uzun süre ayakta kalmak veya oturmak kanın göllenmesine neden olur. Saat başı kısa yürüyüşler yapın.
Kilonuzu Kontrol Edin: Fazla kilo, damarlar üzerindeki baskıyı artırır.
Topuklu Ayakkabılara Sınır Getirin: Çok yüksek topuklu ayakkabılar baldır kaslarının pompalama görevini zorlaştırır.
Soğuk Su Duşu: Gün sonunda bacaklara soğuk su tutmak rahatlama sağlayabilir.
Bacakları Dinlendirin: Dinlenirken bacakları kalp seviyesinden yüksekte tutmak, kanın kalbe dönüşünü kolaylaştırır.
Uygulanan yöntemle kapatılan damarın yeniden açılması nadirdir ve kontrollerde Doppler ile izlenir. Ancak varis oluşumuna yatkın bir bünyeniz varsa veya risk faktörleri devam ediyorsa, başka damarlarda yeni varisler oluşabilir. Bu yüzden periyodik kontroller ve koruyucu önlemler önemlidir.
İşlem lokal anestezi altında, genellikle hafif rahatsızlıkla yapılır. İşlem sırasında çoğunlukla lokal anestezi iğnesine bağlı kısa süreli batma hissedilir. İşlem sonrasında birçok hasta hafif gerginlik veya sızı tarif eder; bu yakınmalar kişiden kişiye değişir.
Lazer, radyofrekans veya yapıştırma gibi ana damar müdahaleleri genellikle tek işlemde tamamlanır. Yoğun yan dal veya kılcal damar şikâyeti olan hastalarda köpük tedavisi birkaç seans şeklinde planlanabilir. Bu, damarların yaygınlığına göre değişir.
İşlemden sonra genellikle yürüyerek klinikten ayrılabilirsiniz. Birçok hasta kısa süre içinde işine döner; dönüş zamanı işin niteliğine ve uygulanan yönteme göre hekimle birlikte belirlenir.
Birçok varis tipi için uygun bir kapalı teknik bulunmaktadır. Ancak aşırı kıvrımlı, çok geniş damarlar veya bazı tekrarlayan varis durumlarında cerrahi ya da kombine yaklaşımlar gerekebilir. Uygunluk, muayene ve Doppler bulgularına göre belirlenir.
İşlemden sonraki ilk günlerde veya haftalarda hekimin önerdiği basınçtaki varis çorabını giymek, damarın düzgün kapanmasını destekler. Süre, uygulanan yönteme göre değişir.
Her tıbbi müdahalede olduğu gibi riskler mevcuttur: morarma, ciltte geçici renk değişikliği, yüzeyel damar iltihabı, duyu değişikliği ve nadiren derin ven trombozu görülebilir. Riskler, hastanın bireysel özelliklerine göre işlem öncesinde hekimle konuşulmalıdır.
Bu rehber, ameliyatsız varis tedavisi sürecini anlamanıza yardımcı olmak amacıyla hazırlanmıştır. Değerlendirme ve randevu bilgisi için klinikle iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi muayenenin yerini tutmaz.
İlgili Yazılar: Ankara Varis Tedavisi | Ankara Lipödem Tedavisi | Ankara Lenfödem Tedavi
Orion Plaza, Kızılırmak, Ufuk Ünv. Cd No:12 İç Kapı No: 9, 06510 Çankaya/Ankara