

Varis sorunu, günümüzde milyonlarca insanı etkileyen yaygın bir sağlık problemidir. Özellikle bacaklarda görülen bu durum, hem estetik hem de sağlık açısından önemli sorunlara yol açabilir. Bu yazıda, Kalp ve Damar Cerrahisi bakış açısıyla varis tedavisinde kullanılan güncel yaklaşımları ve Prof. Dr. Suat Doğancı’nın Ankara’daki kliniğinde izlenen tedavi sürecini ele alıyoruz.
Varis, yalnızca görünüm ile ilgili bir sorun değildir. Tedavi edilmediğinde bazı hastalarda sağlık komplikasyonlarına yol açabilen varisler, erken tanı ve uygun tedavi yöntemleri ile tedavi edilebilir. Bu rehberde, varis sorunu yaşayan hastalar için gerekli bilgileri ayrıntılı bir şekilde ele alacağız.
Varis, damarların içindeki kapakçıkların düzgün çalışmaması sonucu kanın kalbe geri dönüşünde yaşanan bozukluk nedeniyle damarların genişlemesi ve kıvrımlaşması durumudur. Bu durum, özellikle bacaklarda mavi-mor renkli, çıkıntı yapan damarların görünmesine neden olur.
Varis sorunu yaşayan hastalarda görülen temel belirtiler şunlardır:
Görsel Belirtiler:
Fiziksel Belirtiler:
Varis oluşumunda birçok faktör etkili olmaktadır:
Genetik Faktörler: Aile geçmişinde varis öyküsü bulunan kişilerde risk daha yüksektir. Kalıtsal olarak damar duvarlarının zayıf olması, kapakçık yetersizliği ve bağ dokusu bozuklukları varis gelişimini kolaylaştırır.
Yaşam Tarzı Faktörleri:
Hormonal Faktörler:
Yaş ve Cinsiyet: Yaş ilerledikçe damar duvarları zayıflar ve varis riski artar. Kadınlarda hormonal değişiklikler nedeniyle varis görülme oranı daha yüksektir.
Varis tedavisinde her hastanın durumuna özel tedavi planı hazırlanarak uygun yöntem belirlenir. Tedavi planı, muayene ve renkli Doppler incelemesi sonrasında kişiye özel belirlenir.
Lazerle varis tedavisi, günümüzde sık tercih edilen minimal invaziv yöntemlerden biridir. Bu yöntem, damarın içine gönderilen lazer enerjisi ile problemli damarın kapatılması prensibine dayanır.
EVLA Tedavisinin Özellikleri:
Tedavi Süreci: Lazer tedavisi yaklaşık 30-45 dakika sürer. Ultrason eşliğinde damar içine yerleştirilen ince kateterden lazer enerjisi gönderilir. Bu enerji, damar duvarını kontrollü bir şekilde etkileyerek damarın kapanmasını sağlar. Kapalı damar zamanla vücut tarafından emilir ve kan dolaşımı sağlıklı damarlara yönlenir.
Radyofrekans ablasyonu, lazer tedavisine benzer şekilde çalışan ancak lazer yerine radyo dalgalarını kullanan bir yöntemdir. Bu teknik, özellikle büyük çaplı varisli ana damarlarda kullanılır.
Radyofrekans Tedavisinin Özellikleri:
Radyofrekans tedavisi de ultrason eşliğinde ve lokal anestezi altında uygulanır.
Köpük skleroterapi, özellikle küçük ve orta boy varislerde kullanılan bir tedavi yöntemidir. Bu yöntemde, damar içine enjekte edilen özel köpük madde, damar duvarını etkileyerek damarın kapanmasını sağlar.
Köpük Skleroterapinin Özellikleri:
Uygulama Detayları: Tedavi, gerektiğinde ultrason eşliğinde yapılır. İnce iğne ile damar içine köpük sklerozan madde enjekte edilir. Bu madde, damar duvarında iltihap oluşturarak damarın yapışmasını ve kapanmasını sağlar. Seanslar arası 2-4 hafta ara verilir ve genellikle birkaç seans gerekebilir.
Geleneksel cerrahi yöntem olan stripping, büyük çaplı ve komplike varisler için hâlâ geçerli bir seçenektir ve gerekli durumlarda uygulanabilir.
Cerrahi Tedavi Endikasyonları:
Güncel Cerrahi Yaklaşım: Günümüzde cerrahi tedavide de küçük kesiler kullanılarak doku hasarının azaltılması ve iyileşmenin desteklenmesi amaçlanır.
Varis tedavisinin sonucu, yalnızca uygulanan yöntemle değil, aynı zamanda tedavi öncesi hazırlık ve sonrası bakımla da yakından ilgilidir. Hastalar tedavi sürecinin her aşamasında bilgilendirilir.
Muayene ve Tetkikler:
Hasta Hazırlığı:
Uygulama Ortamı: Varis tedavileri steril ortamda gerçekleştirilir. Hastanın konforu ve güvenliği önceliklidir.
Anestezi Yönetimi: Tedavi yöntemine göre lokal veya genel anestezi uygulanır. Hastanın durumu ve tercihine göre uygun anestezi yöntemi seçilir.
İzlem: Tedavi sırasında hastanın durumu izlenir ve olası komplikasyonlara karşı gerekli önlemler alınır.
İlk 24 Saat:
İlk Hafta:
Varis tedavisi sonrası iyileşme süreci, hem hastanın hem de hekimin dikkatli takibini gerektirir. Hastalara iyileşme dönemine dair yazılı öneriler verilir.
1. Hafta: İlk hafta, tedavinin türüne göre değişen bir iyileşme süreci yaşanır. Minimal invaziv yöntemlerde hastalar genellikle birkaç gün içinde normal aktivitelerine dönebilir.
1. Ay: Tedavi edilen bölgede renk değişiklikleri görülebilir. Bu değişiklikler çoğunlukla zamanla azalır.
3-6 Ay: Tedavi edilen damarların emilimi genellikle bu dönemde belirginleşir; kontrol muayeneleri ile süreç izlenir.
Egzersiz ve Aktivite: Düzenli yürüyüş, yüzme ve bisiklet sürme gibi aktiviteler kan dolaşımını destekler. Uzun süre hareketsiz kalma ve ağır kaldırmadan kaçınılmalıdır.
Beslenme: Dengeli beslenme damar sağlığını destekler. Aşırı tuz tüketiminden kaçınmak önerilir.
Kilo Kontrolü: İdeal kilo aralığında kalmak, damarlara binen yükü azaltır ve yeni varis oluşumu riskini azaltmaya yardımcı olur.
Postür ve Duruş: Uzun süre aynı pozisyonda kalmaktan kaçınmak, bacakları düzenli olarak hareket ettirmek önemlidir.
Hastalar, aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşadıklarında vakit kaybetmeden hekime başvurmalıdır:
Varis tedavisinde kullanılan teknolojiler gelişmeye devam etmektedir. Bu gelişmeler, her hastanın bireysel durumuna göre değerlendirilerek tedavi planına yansıtılır.
Renkli Doppler Ultrason: Damar haritalaması ve tedavi planlaması için temel görüntüleme yöntemidir. Kaçağın yeri ve damar çapları bu inceleme ile belirlenir.
Fiber Optik Teknoloji: Lazer tedavilerinde kullanılan farklı fiber tasarımları, enerjinin damar duvarına daha dengeli dağılmasını amaçlar.
Küçük Kesiler: Cerrahi gereken durumlarda da küçük kesiler tercih edilerek doku travmasının azaltılması amaçlanır.
Ayakta Tedavi: Birçok varis tedavisi, hastanede yatış gerektirmeden günübirlik olarak yapılabilir.
Varis tedavisi için başvurulacak hekimi seçerken bazı konuları göz önünde bulundurmak faydalıdır.
Uzmanlık Alanı: Varis, Kalp ve Damar Cerrahisi uzmanlık alanında yer alan bir hastalıktır.
Değerlendirme: Tedavi öncesinde renkli Doppler ile ayrıntılı değerlendirme yapılması önemlidir.
Bilgilendirme: Yöntemlerin olası faydaları ve riskleri hakkında açık bilgi verilmesi önemlidir.
Takip ve Destek: Tedavi sonrası düzenli takip yapılması önerilir.
Prof. Dr. Suat Doğancı, Kalp ve Damar Cerrahisi uzmanı olarak Ankara Çankaya’daki kliniğinde hastalarına ayrıntılı bilgilendirme yaparak tedavi seçeneklerini hastayla birlikte değerlendirir.
Kişiselleştirilmiş Tedavi: Her hasta için özel tedavi planı hazırlanır. Hastanın yaşam tarzı, beklentileri ve sağlık durumu dikkate alınır.
Kapsamlı Değerlendirme: Yalnızca varis değil, genel damar sağlığı da değerlendirilir. Erken tanı ve önleyici yaklaşımlar önerilir.
Düzenli Takip: Tedavi sonrası kontroller ile hastanın iyileşme süreci izlenir. Gerekli durumlarda ek tedavi seçenekleri değerlendirilir.
Tedavi planı, muayene ve renkli Doppler incelemesi sonrasında kişiye özel belirlenir. Sigorta kapsamı ise tedavinin tıbbi gerekliliğine göre değişir.
Varis tedavisi, tıbbi gereklilik hâlinde sosyal güvenlik kurumları tarafından karşılanabilir. Estetik amaçlı tedaviler genellikle kapsam dışı tutulur.
SGK Kapsamı: Fonksiyonel bozukluk yaratan, ağrı ve rahatsızlığa neden olan varisler tedavi kapsamında değerlendirilebilir.
Özel Sigorta: Özel sağlık sigortaları, poliçe şartlarına göre varis tedavisini karşılayabilir.
Varis tedavisi, uygulanan yönteme göre farklı düzeylerde rahatsızlık yaratabilir. Minimal invaziv yöntemler lokal anestezi altında, genellikle hafif rahatsızlıkla yapılır. Tedavi sonrası oluşabilecek hafif rahatsızlık, çoğu zaman basit ağrı kesicilerle kontrol edilebilir.
Lazer ve radyofrekans tedavilerinde hastalar genellikle hafif bir batma hissi yaşar. İşlem bittiğinde hastaların çoğu ayakta yürüyebilir.
Normal hayata dönüş süresi, uygulanan tedavi yöntemine göre değişir:
Minimal İnvaziv Yöntemler (Lazer, RF):
Cerrahi Tedavi:
Hastanın mesleği, yaşam tarzı ve iyileşme hızı dikkate alınarak kişiye özel öneriler verilir.
Varis tedavisi sonrası tekrarlama oranının, uygun tedavi yöntemi seçildiğinde ve hasta uyumu sağlandığında düşük olduğu bildirilmektedir. Ancak varis oluşumuna yatkınlık devam ettiği için yeni varisler oluşabilir.
Tekrarlama Riskini Azaltmak İçin:
Düzenli kontroller, yeni gelişen varislerin erken fark edilmesini sağlar.
Varis tedavi yöntemi seçimi, birçok faktöre bağlı olarak kişiselleştirilir:
Küçük Çaplı Varisler:
Orta Çaplı Varisler:
Büyük Çaplı Varisler:
Komplike Varisler:
Uygun yöntem, ayrıntılı değerlendirme sonrası her hasta için ayrı belirlenir.
Hamilelik döneminde varis tedavisi genellikle ertelenir. Hamilelik sırasında varisler daha belirgin hâle gelebilir, ancak doğum sonrası bir kısmı kendiliğinden geriler.
Hamilelik Döneminde Öneriler:
Hamilelik sonrası birkaç ay beklendikten sonra devam eden varisler için tedavi planlanır.
Varis tedavisi için belirli bir yaş sınırı yoktur. Hastanın genel sağlık durumu değerlendirilerek farklı yaş gruplarında tedavi planlanabilir.
Genç Hastalarda: Şikâyetlere yol açan varislerde tedavi planlanabilir.
İleri Yaştaki Hastalarda: Eşlik eden hastalıklar değerlendirilerek uygun tedavi yöntemleri seçilir; genellikle minimal invaziv yöntemler tercih edilir.
Çocuk Hastalarda: Nadir görülen doğumsal venöz malformasyonlar özel yaklaşım gerektirir.
Her yaş grubunda farklı tedavi stratejileri uygulanır ve hasta güvenliği öncelik taşır.
Varis, günümüzde farklı tedavi yöntemleri ile ele alınabilen bir sağlık problemidir. Uygun yöntem, muayene ve renkli Doppler bulgularına göre her hasta için ayrı belirlenir.
Varis tedavisinin sonucu, doğru tanı, uygun tedavi yöntemi seçimi ve hasta uyumunun bir araya gelmesiyle şekillenir.
Minimal invaziv yöntemler sayesinde birçok hastada tedavi günübirlik olarak yapılabilmekte ve günlük yaşama dönüş kısa sürebilmektedir.
Erken tanı, varisli hastalarda hem şikâyetlerin kontrolü hem de komplikasyonların önlenmesi açısından önemlidir. Değerlendirme ve randevu bilgisi için klinikle iletişime geçilebilir.
Varis sorunu yaşayan hastalar, bu rahatsızlığın yalnızca kozmetik bir sorun olmadığını, bazı durumlarda sağlık komplikasyonlarına yol açabileceğini unutmamalı ve şikâyet varsa uzman hekim değerlendirmesi almalıdır.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi muayenenin yerini tutmaz.
Orion Plaza, Kızılırmak, Ufuk Ünv. Cd No:12 İç Kapı No: 9, 06510 Çankaya/Ankara