Kronik (Geç Evre) Derin Ven Trombozu Nedir?
Derin ven trombozu, yani derin yerleşimli toplardamar tıkanıklığı, aylar ya da yıllar önce başlamışsa buna geç evre veya kronik derin ven trombozu denir.
“Kronik” kelimesi, pıhtılaşmanın bir aydan önce gerçekleştiğini ifade eder.
Bu hastalığın bir diğer adı ise posttrombotik sendromdur.
Zamanla kronik venöz yetmezlik yani damar kapak yetmezliği oluşturur.
En sık bacak toplardamarlarında görülür. Uzun vadede bacaklarda şişlik, yürümekle artan ağrı ve gerginlik, ayak bileğinde renk değişiklikleri ve bazı hastalarda iyileşmeyen yara oluşumuna neden olabilir.
Eskiden bilinenin aksine, bu durumda da anjiyo ile tedavi mümkündür.
Kronik Derin Ven Trombozunun Özellikleri
- Derin ven trombozu üzerinden bir aydan fazla süre geçmiştir.
- Pıhtı zamanla damar duvarına yapışarak duvarı yıpratır.
- Eski pıhtı akciğere atılamaz; emboli riski sadece ilk ayda söz konusudur.
- Hastanın ilk şikayetleri (şişlik ve ağrı) azalmış olabilir.
- Bazı hastalarda ise ayak hiçbir zaman normale dönmez; bu durum kronik DVT olarak tanımlanır ve genellikle hayat boyu sürer.
- Hastalık, posttrombotik sendrom olarak da bilinir.
Kronik Derin Ven Trombozu Belirtileri
- Özellikle diz altında ve ayak bileğinde belirgin bacak şişliği
- Yürümekle artan ağrı
- Bacakta ağırlık ve yorgunluk hissi
- Varis oluşumu
- Kaşıntı
- Ayak bileğinde: kahverengi lekelenme, ciltte incelme, parlama, kıllarda dökülme
- Yara veya ülser oluşumu
- Şikayetler genellikle sabah hafif, gün içinde ayakta kalındıkça artar
- Yatmak, ayağı yukarı kaldırmak ve varis çorabı kullanımı şikayetleri azaltır
Geç Evre Derin Ven Trombozunda Tedavi
1. Destekleyici Tedavi:
Varis çorabı kullanımı, ayakların zaman zaman yükseltilmesi ve bazı ilaçlar bu tedavinin temelini oluşturur. Amaç, şikayetleri azaltmaktır. Tıkalı damar bu yöntemlerle açılamaz.
2. Damar Açma Tedavisi (Anjiyo):
Bazı hastalarda anjiyo ile damar açılabilir.
Geç dönem toplardamar tıkanıklığında bu tedavi yöntemi az bilinir ve sınırlı merkezde uygulanır.
Amaç, tıkalı damarları açarak kan akışını yeniden sağlamaktır.
Geç Evre DVT’de Anjiyo Tedavisi Kimlere Gerekir?
Her hastaya anjiyo gerekmez.
Ancak şu durumlarda önerilir:
- Günlük yaşamı zorlaştıran şikayetler (aşırı şişlik, yorgunluk, ayakkabı giyememe)
- Yokuş çıkarken veya merdiven çıkarken zorluk
- Tıkanıklığın kasık damarına kadar uzanması
Anjiyo Tedavisi Nasıldır?
- Ameliyat değildir, bir anjiyo işlemidir.
- Genellikle diz arkası ya da ayak bileği damarından girilerek yapılır.
- Narkoz gerekmez.
- Aynı gün taburcu olunur, ertesi gün günlük yaşama dönülebilir.
- İşlem sırasında olabilecek ağrılar ilaçla kontrol altına alınır, sonrasında ağrı beklenmez.
- Tedavi sonrası kan sulandırıcı ilaç kullanımı devam eder.
- Varis çorabı kullanımı ihmal edilmemelidir.
Anjiyo Tedavisi Sonuçları Nasıldır?
- Atardamar anjiyosuna kıyasla sonuçlar daha değişkendir.
- Damar açılabilirse bazı hastalarda tüm şikayetler geçebilir, bazı hastalarda ise yalnızca rahatlama sağlanabilir.
- Bu tedavi, dünyada kronik DVT için en etkin yöntem olarak kabul edilir.
- Ameliyat yöntemi, sık tekrarladığı için artık tercih edilmez.
- Özellikle ayakta yara bulunan veya ağır şikayetleri olan hastalar için oldukça etkilidir.
