

Kısa cevap: Hayır, kılcal damar lazeri ile varis lazeri aynı işlem değildir. Kılcal damar lazeri (yüzeyel ya da transkütan lazer), cilde dışarıdan uygulanarak deri yüzeyine yakın ince kırmızı-mor damarları hedefler; endovenöz lazer ablasyonu (EVLA) ise ultrason eşliğinde toplardamarın içine yerleştirilen ince bir lazer lifiyle, varise kaynaklık eden büyük yüzeyel toplardamarı içeriden kapatır. Hangi yöntemin gerektiği, damarın tipine ve renkli Doppler ultrason bulgularına göre belirlenir.
Bacaklarda damar şikâyeti olan kişilerin sıkça sorduğu sorulardan biri, “lazer” kelimesinin her iki tedavide de kullanılması nedeniyle bu işlemlerin aynı olup olmadığıdır. Oysa iki yöntemin hedeflediği damar, uygulama biçimi, anestezi ihtiyacı ve sonrasındaki bakım birbirinden farklıdır. Bu yazıda kılcal damar lazeri ile EVLA arasındaki farkları soru-cevap biçiminde ele alıyor, hangi durumda hangisinin değerlendirildiğini ve Ankara’da planlamanın nasıl yapıldığını anlatıyoruz.
Kılcal damar lazeri, cilt yüzeyine dışarıdan uygulanan ve ince, yüzeyel damarları (telanjiektazi, halk arasında örümcek ağı varis) hedefleyen bir ışık tedavisidir. Lazer ışığı damar içindeki kırmızı kan pigmentine (hemoglobin) yönelir; ışığın ısıya dönüşmesiyle damar duvarı hasar görür ve vücut bu damarı zaman içinde ortadan kaldırır. İşlem sırasında kesi ya da iğne girişi yoktur; çoğu kişi uygulamayı lastik bant çarpmasına benzer, kısa süreli bir hafif rahatsızlık olarak tarif eder.
Kılcal damar lazeri genellikle birkaç seans hâlinde planlanır ve tedavi edilen damarların solması haftalar sürebilir. Cildin bronz olması leke ve yanık riskini artırabileceği için güneşten korunma önemlidir. Mevsim planlamasını Kılcal Damar Lazeri Kışın mı Yapılmalı? yazımızda ayrıntılı olarak ele aldık.
Endovenöz lazer ablasyonu (EVLA), varisin kaynağı olan ve kapakçıkları yetersiz çalışan büyük yüzeyel toplardamarın (çoğunlukla büyük veya küçük safen ven) damar içinden lazerle kapatılmasıdır. İşlem renkli Doppler ultrason eşliğinde yapılır: damara iğne ile girilir, ince bir lazer lifi damar boyunca ilerletilir ve damarın çevresine lokal anestezik sıvı (tümesan anestezi) verildikten sonra lif geri çekilirken damar içeriden ısıyla kapatılır.
EVLA, ameliyathane yerine çoğunlukla işlem odasında ve lokal anestezi altında uygulanır; çoğu hasta aynı gün yürüyerek evine döner. İngiltere’nin ulusal klinik kılavuz kurumu NICE’ın varis kılavuzunda, safen ven yetmezliği doğrulanmış kişilerde ilk seçenek olarak radyofrekans ya da lazer gibi endotermal ablasyon yöntemleri önerilmektedir. Yöntemin ayrıntıları için Endovenöz Lazer (EVLA) ile Varis Tedavisi Nedir? yazımıza göz atabilirsiniz.
İki yöntem arasındaki temel fark, lazerin damara nereden ulaştığı ve hangi damarı hedeflediğidir: kılcal damar lazeri ciltten, EVLA ise damarın içinden uygulanır. Aşağıdaki tablo farkları genel hatlarıyla özetlemektedir:
| Özellik | Kılcal damar lazeri (yüzeyel lazer) | Endovenöz lazer ablasyonu (EVLA) |
|---|---|---|
| Hedef damar | Deriye yakın ince kılcal damarlar (telanjiektazi) | Varise kaynaklık eden büyük yüzeyel toplardamar (safen ven) |
| Uygulama biçimi | Cilt üzerinden, dışarıdan | İğne girişiyle damarın içinden, ince lazer lifiyle |
| Yönlendirme | Gözle ve cilt bulgularına göre | Renkli Doppler ultrason eşliğinde |
| Anestezi | Genellikle gerekmez; cilt soğutması kullanılabilir | Damar çevresine lokal (tümesan) anestezi |
| Amaç | Çoğunlukla görünümle ilgili şikâyetlerin azaltılması | Toplardamardaki geri kaçışın (reflü) giderilmesi ve şikâyetlerin azaltılması |
| Seans | Çoğu hastada birden fazla seans | Çoğu hastada her damar için bir işlem |
| Sonrasındaki bakım | Güneşten korunma, sıcak ortamlardan kısa süre uzak durma | Kompresyon çorabı, erken yürüme, kontrol Doppler incelemesi |
Tablo genel bilgilendirme amaçlıdır; uygun yöntem muayene ve gerekli tetkikler sonrasında kişiye özel belirlenir.
Yöntem seçimi, şikâyetin hangi damar düzeyinden kaynaklandığına göre yapılır; bu nedenle karar muayene ve renkli Doppler ultrason sonrasında verilir. Genel bir yaklaşım şöyle özetlenebilir:
Kılcal damarlarda lazer ile skleroterapinin hangi durumda tercih edildiğini Kılcal Damar Varisi Tedavisi: Skleroterapi ve Yüzeyel Lazer yazımızda ayrıca açıkladık.
Kılcal damar lazeri, büyük ve kabarık varisleri ya da bunlara kaynaklık eden toplardamar yetmezliğini tedavi etmez. Yüzeyel lazer ışığı yalnızca deriye yakın ince damarlara etkili olacak şekilde ayarlanır; derindeki geniş çaplı toplardamarlara ulaşmaz. Altta toplardamar yetmezliği varken yalnızca yüzeydeki kılcal damarlar tedavi edilirse, kaynak damardaki basınç devam ettiği için yeni kılcal damarların ortaya çıkma olasılığı artabilir. Bu nedenle bacakta kılcal damarlarla birlikte şişlik, ağırlık veya belirgin varis olan kişilerde lazerden önce Doppler incelemesi planlamanın bir parçasıdır. Doppler incelemesinin nasıl yapıldığını Renkli Doppler Ultrason Nedir? yazımızda bulabilirsiniz.
EVLA sonrasında kaynak damardaki basınç azaldığı için bazı kişilerde yüzeydeki damarlar belirginliğini yitirebilir; ancak kılcal damarların tamamen kaybolması beklenmez. EVLA’nın amacı geri kaçışı gidermek ve ağırlık, şişlik gibi şikâyetleri azaltmaktır. Kontrol muayenesinde hâlâ görünen kılcal damarlar varsa, bunlar için ayrı bir planla kılcal damar lazeri veya skleroterapi değerlendirilebilir. Bu aşamalı yaklaşım, hangi damarın hangi yöntemle tedavi edileceğini netleştirir.
Her iki yöntem de kişiye göre planlanır ve bazı durumlarda ertelenir ya da farklı bir yaklaşım seçilir. Aşağıdaki durumlarda hekimin ayrıca değerlendirmesi gerekir:
Kılcal damarlar tek başına acil bir durum değildir. Ancak bir bacakta aniden başlayan şişlik, ağrı, ısı artışı ve kızarıklık derin ven trombozunu düşündürebilir; buna nefes darlığı, göğüs ağrısı veya kanlı öksürük eşlik ediyorsa akciğer embolisi (pulmoner emboli) olasılığı nedeniyle beklemeden 112 aranmalı ya da en yakın acil servise başvurulmalıdır. Pıhtı belirtileri hakkında ayrıntılı bilgi için Derin Ven Trombozu (DVT) sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Ankara’da kılcal damar lazeri veya EVLA planlanmadan önce yapılan değerlendirme; şikâyetlerin dinlenmesi, bacakların muayenesi ve gerektiğinde renkli Doppler ultrason ile toplardamarların incelenmesinden oluşur. Prof. Dr. Suat Doğancı’nın Çankaya Ulusoy Plaza’daki muayenehanesinde süreç genellikle şu adımlarla ilerler:
Muayeneye gelirken kullandığınız ilaçların listesini ve varsa önceki Doppler raporlarını yanınızda getirmeniz değerlendirmeyi kolaylaştırır. Varis tedavisine genel yaklaşımı Ankara varis tedavisi sayfamızda bulabilirsiniz. Bilgi ve randevu için 0312 284 44 43 numaralı telefonu arayabilir veya WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz. Merak edilen diğer konular için Sık Sorulan Sorular sayfamıza da göz atabilirsiniz.
Her hastada gerekmez; ancak kılcal damarlarla birlikte şişlik, ağırlık hissi, kramp veya belirgin varis varsa altta toplardamar yetmezliği olup olmadığını görmek için renkli Doppler ultrason önerilir. Karar muayene sırasında verilir.
Çoğu durumda önce kaynak damar EVLA ile tedavi edilir, kılcal damarlar için ise kontrol muayenesinden sonra ayrı bir plan yapılır. Böylece EVLA sonrasında kendiliğinden belirginliğini yitiren damarlar da hesaba katılmış olur.
Hayır, kılcal damar lazeri cilt üzerinden uygulanır ve kesi ya da iğne girişi gerektirmez. Uygulama sırasında kısa süreli hafif rahatsızlık hissedilebilir; cilt soğutması bu hissi azaltmaya yardımcı olur.
EVLA sonrasında çoğu hastaya bir süre kompresyon çorabı ve erken dönemde düzenli yürüme önerilir. Çorap süresi kişiye ve uygulanan işleme göre hekim tarafından belirlenir.
Bacaktaki kılcal damarlar toplardamar sisteminin bir parçası olduğu için kalp ve damar cerrahisi tarafından değerlendirilebilir. Bu değerlendirmede gerekirse Doppler ultrason ile altta yatan toplardamar yetmezliği de araştırılır.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetleriniz için hekim muayenesi gereklidir.
Orion Plaza, Kızılırmak, Ufuk Ünv. Cd No:12 İç Kapı No: 9, 06510 Çankaya/Ankara