Toplumda genellikle ileri yaş hastalığı olarak bilinse de genç yaşta varis görülme oranı her geçen yıl artmaktadır. Özellikle masa başı çalışma, hareketsiz yaşam tarzı ve genetik yatkınlık gibi faktörler, 20’li ve 30’lu yaşlarda bile bacaklarda varis oluşumuna zemin hazırlayabilmektedir.
Peki genç yaşta varis neden olur? Belirtileri nelerdir? Tedavi mümkün müdür? İşte merak edilenler…
Varis Nedir?
Varis, toplardamarların genişlemesi, kıvrımlı hale gelmesi ve cilt yüzeyinden belirgin şekilde görünür hale gelmesi durumudur. Genellikle bacaklarda ortaya çıkar çünkü yerçekimi nedeniyle kanın kalbe geri dönüşü bu bölgede daha zordur.
Toplardamar kapakçıklarının zayıflaması sonucu kan aşağıda birikir ve zamanla damar duvarında genişleme oluşur. Bu durum estetik bir problem olabileceği gibi ilerleyen dönemlerde ciddi dolaşım sorunlarına da yol açabilir.
Genç Yaşta Varis Neden Olur?
Genetik Yatkınlık
Ailede varis öyküsü varsa genç yaşta görülme ihtimali artar. Anne veya babada varis olması riski belirgin şekilde yükseltir.
Hareketsiz Yaşam
Uzun süre oturmak ya da ayakta kalmak, toplardamar basıncını artırır. Özellikle ofis çalışanlarında ve öğrencilerde risk yüksektir.
Hormonal Değişiklikler
Özellikle kadınlarda doğum kontrol hapları, gebelik ve hormonal dalgalanmalar erken yaşta varis gelişimini tetikleyebilir.
Fazla Kilo
Kilo artışı bacak damarları üzerindeki basıncı artırarak damar genişlemesine neden olabilir.
Spor ve Ağır Egzersiz
Yanlış teknikle yapılan ağır ağırlık egzersizleri karın içi basıncı artırarak damar sistemini zorlayabilir.
Genç Yaşta Varis Belirtileri Nelerdir?
Erken dönemde belirtiler hafif olabilir:
- Bacaklarda dolgunluk hissi
- Gün sonunda artan ağrı
- Yanma ve batma hissi
- Gece krampları
- İnce mor-kırmızı kılcal damar görünümü
- Ayak bileğinde hafif şişlik
Bu belirtiler zamanla artabilir ve tedavi edilmezse daha belirgin damar genişlemelerine yol açabilir.
Gençlerde Varis Tehlikeli midir?
Başlangıçta çoğu zaman kozmetik bir sorun gibi görünse de ilerleyen dönemlerde:
- Cilt renk değişiklikleri
- Egzama benzeri reaksiyonlar
- Pıhtı oluşumu riski
- İyileşmeyen yaralar
gibi komplikasyonlara neden olabilir. Bu nedenle genç yaşta fark edildiğinde ihmal edilmemelidir.
Genç Yaşta Varis Nasıl Tedavi Edilir?
Tedavi yöntemi varisin derecesine göre planlanır.
Yaşam Tarzı Değişiklikleri
- Düzenli yürüyüş
- Uzun süre sabit pozisyonda kalmamak
- Bacakları yüksekte dinlendirmek
- Kilo kontrolü
Varis Çorabı
Basınçlı çoraplar damar içi kan akışını destekler.
Skleroterapi
İnce iğne ile damar içine özel ilaç verilerek damar kapatılır. Özellikle kılcal damar varisi için etkilidir.
Lazer Tedavisi
Yüzeysel damarlar için uygulanabilir.
Endovenöz Lazer / Radyofrekans
Daha büyük damar problemlerinde kapalı yöntemlerle damar içinden tedavi yapılabilir.
Erken tanı sayesinde çoğu genç hastada cerrahi gerekmeksizin başarılı sonuç alınabilir.
Varis Oluşumunu Önlemek İçin Neler Yapılabilir?
✔ Gün içinde hareket molaları vermek
✔ Uzun süre bacak bacak üstüne atmamak
✔ Düzenli egzersiz yapmak
✔ Yüksek topuklu ayakkabıyı sınırlamak
✔ Bol su tüketmek
Özellikle masa başı çalışan genç bireylerde koruyucu önlemler büyük önem taşır.
Sık Sorulan Sorular
Genç yaşta varis kendiliğinden geçer mi?
Hayır. Varis ilerleyici bir damar hastalığıdır. Erken evrede kontrol altına alınabilir ancak kendiliğinden tamamen kaybolmaz.
20’li yaşlarda varis normal mi?
Evet, özellikle genetik yatkınlığı olan kişilerde görülebilir. Ancak değerlendirilmesi gerekir.
Spor yapmak varisi artırır mı?
Düzenli yürüyüş faydalıdır. Ancak ağır kaldırma gibi basınç artırıcı egzersizler dikkatli yapılmalıdır.
Varis sadece estetik bir sorun mudur?
Hayır. İlerleyen evrelerde dolaşım problemlerine yol açabilir.
Erkeklerde genç yaşta varis görülür mü?
Evet. Kadınlarda daha sık görülse de erkeklerde de oluşabilir.
Sonuç
Genç yaşta varis oluşumu artık nadir bir durum değildir. Hareketsiz yaşam tarzı ve genetik faktörler önemli rol oynamaktadır. Erken dönemde fark edilmesi, ilerlemenin önüne geçmek açısından oldukça değerlidir.
Bacaklarda ağrı, şişlik veya belirgin damar görünümü varsa bir damar cerrahına başvurmak, ileride oluşabilecek komplikasyonları önlemek açısından önem taşır.
