Özet: Doğuştan gelen yetersizlik ile sonradan gelişen hasar, takip planını değiştirir. Bu yazı, Ankara’da lenfödem konusunda bilgi arayan hastalar için hazırlanmıştır. Yazının sonunda ilgili tedavi sayfalarına ve konuyla bağlantılı diğer yazılarımıza ulaşabilirsiniz.
Lenf sıvısı dokudaki fazla proteini ve sıvıyı toplayarak dolaşıma geri taşır. Bu taşıma kapasitesi yükün altında kaldığında lenfödem gelişir. En sık sekonder nedenler meme kanseri cerrahisi sonrası kol lenfödemi ve jinekolojik/ürolojik kanser tedavileri sonrası bacak lenfödemidir. Erken evrede şişlik gün içinde artıp gece azalırken, ilerledikçe kalıcı hale gelir.
Kol veya bacakta tek taraflı şişlik, dolgunluk ve ağırlık hissi, yüzük-saat-ayakkabının dar gelmesi, ciltte gerginlik, parmak sırtından cilt kaldırılamaması (pozitif Stemmer belirtisi) ve tekrarlayan cilt enfeksiyonları tipiktir. Erken dönemde bulgular sabahları hafifken akşam belirginleşir.
Doğuştan gelen yetersizlik ile sonradan gelişen hasar, takip planını değiştirir. Aşağıdaki başlıklar, muayenede en sık karşılaştığımız soruları ve hastaların çoğu zaman gözden kaçırdığı noktaları özetliyor:
Kazanılan hacim, idame programı aksadığında hızla geri alınabilir; süreklilik tedavinin kendisidir.
Her selülit (erizipel) atağı lenfatik kapasiteyi biraz daha azaltır; ateş ve kızarıklıkta beklemeyin.
Etkilenen koldan tansiyon ölçümü ve kan alımından kaçınmak basit ama etkili bir korunma önlemidir.
Kompresyon giysisi basıncını zamanla kaybeder; 4-6 ayda bir yenilenmesi önerilir.
Bu maddeler genel bilgilendirme amaçlıdır. Lenfödem tablosunun seyri kişiden kişiye değiştiği için, size uygun planın muayene ve görüntüleme sonrasında oluşturulması gerekir.
Tanı klinik değerlendirme temellidir: ayrıntılı öykü (cerrahi, radyoterapi, enfeksiyon), çevre ölçümleri, Stemmer belirtisi ve cilt muayenesi. Venöz kaynaklı ödemi dışlamak için renkli Doppler ultrason yapılır. Şüpheli durumlarda lenfosintigrafi lenfatik akımı gösterir; ileri merkezlerde ICG lenfografi haritalama amacıyla kullanılır.
Tedavinin başarısı düzenliliğe bağlıdır. Yoğun faz sonrası elde edilen hacim kazanımı, kompresyon kullanımı aksadığında hızla geri alınabilir. Bu nedenle idame programı hastaya öğretilir ve düzenli kontrollerle çevre ölçümleri takip edilir. Enfeksiyon ataklarının önlenmesi tedavinin ayrılmaz parçasıdır; her atak lenfatik kapasiteyi biraz daha azaltır.
Ayrıntılı bilgi için Lenfödem Tedavisi sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Cildi nemli tutmak, kesik ve çiziklerden korunmak, tırnak diplerine dikkat etmek, etkilenen koldan tansiyon ölçümü ve kan alımından kaçınmak, ağır yük taşımamak temel önlemlerdir. Aşırı sıcak ortam, sıkı takı ve dar giysiler ödemi artırabilir. Düzenli ve dozu artırılmış egzersiz lenfatik pompayı destekler.
Prof. Dr. Suat Doğancı, Ankara Çankaya’daki kliniğinde lenfödem tanı ve tedavisiyle ilgilenmektedir. Sıhhiye ve Yenimahalle başta olmak üzere Ankara’nın tüm ilçelerinden gelen hastalar, aynı ziyarette muayene ve renkli Doppler değerlendirmesini tamamlayabilmektedir. Bu yaklaşım, farklı günlere yayılan tetkik trafiğini ortadan kaldırır ve tedavi kararının aynı görüşmede netleşmesini sağlar.
Adres: Kızılırmak Mah. Mevlana Bulvarı 1425. Cad. 1450. Sok. Ulusoy Plaza Kat:11 No:9/44 Çankaya/Ankara
Telefon: 0312 284 44 43 · WhatsApp: 0552 151 75 02
Çoğu hastada konservatif tedavi yeterlidir. Cerrahi, seçilmiş hastalarda ve KDT ile birlikte planlanır.
Her enfeksiyon atağı lenfatik kanalları daha fazla hasarlar ve ödemi kalıcılaştırır. Erken antibiyotik tedavisi önemlidir.
Hayır. Lipödem simetrik ve ağrılı yağ birikimidir, ayak bileklerini korur; lenfödem sıklıkla tek taraflıdır ve ayak sırtını da tutar.
Evet, düzenli egzersiz önerilir. Program dereceli ilerlemeli ve tercihen kompresyon giysisiyle yapılmalıdır.
Tedavi ve hastalık sayfaları
Lenfödem ile ilgili diğer yazılarımız
İlgili diğer konular
Lipödemde Diyet Neden Tek Başına Yetmez? (Lipödem)
Varis Tedavisinde En Sık Yapılan 8 Hata (Varis (Venöz Yetersizlik))
Randevu ve bilgi için: İletişim sayfamız üzerinden bize ulaşabilir, sık sorulan sorular bölümünü inceleyebilir veya Prof. Dr. Suat Doğancı hakkında daha fazla bilgi alabilirsiniz.
Uyarı: Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi tanı ve tedavi yerine geçmez. Şikayetleriniz için mutlaka bir hekime başvurunuz.
Kızılırmak Mah. Mevlana Bulvarı 1425. Cadde 1450. Sokak Ulusoy Plaza Kat:11 No:9/44 Çankaya/Ankara
